EPDK üretim lisansı, kural olarak iki aşamada alınır: önce belirli süreli bir önlisans, ardından önlisans süresi içinde izin ve ruhsatlar tamamlanınca üretim lisansı. Lisanslı elektrik üretimi yalnız anonim veya limited şirketler tarafından yapılabilir ve her tesis için ayrı önlisans ve lisans gerekir.
Bu yazı, EPDK üretim lisansı için 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu (EPK) ile Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği hükümlerine göre başvurunun nasıl hazırlandığını, hangi belgelerin istendiğini, sürelerin nasıl işlediğini ve en sık hangi hataların teminat kaybına yol açtığını anlatır. Lisans gerektirmeyen küçük ölçekli kurulumlar için lisanssız elektrik üretimi rehberimize bakabilirsiniz.
EPDK üretim lisansı ve önlisans nedir, kimler almak zorundadır?
Üretim lisansı, bir tüzel kişiye belirli bir elektrik üretim tesisini kurma ve işletme hakkı veren izin belgesidir; önlisans ise bu lisansa hazırlık için verilen geçici izindir. EPK m. 4/1-a üretimi lisansa bağlı faaliyetler arasında sayar; EPK m. 5/2-a uyarınca faaliyet birden fazla tesiste yürütülecekse her tesis için ayrı lisans alınır.
Önlisansın amacı EPK m. 6/1'de açıkça belirtilmiştir: şirketin yatırım için gerekli izin, onay ve ruhsatları alması ve tesis sahasının mülkiyet veya kullanım hakkını (arazi üzerindeki tasarruf yetkisini) edinmesidir. Bu süre içinde yükümlülüklerini tamamlayamayan şirkete EPK m. 6/2 gereği lisans verilmez.
Başvuru sahibinin, EPK m. 4/3 ve Yönetmelik m. 12/3 uyarınca Türk Ticaret Kanunu'na göre kurulmuş bir anonim şirket veya limited şirket olması gerekir. Anonim şirketlerde borsada işlem görenler dışındaki payların nama yazılı olması şarttır. Yabancı ortaklı yapılar için yabancı ortaklı limited şirket kuruluşu yazımız ön hazırlıkta yol gösterir.
Önlisans başvurusu nasıl yapılır ve hangi belgeler gerekir?
Önlisans başvurusu, Kurul kararıyla yürürlüğe konulan "Önlisans ve Lisans İşlemleri ile İlgili Başvurulara İlişkin Usul ve Esaslar"daki belgelerin EPDK Başvuru Sistemi üzerinden yüklenmesiyle yapılır (Yönetmelik m. 12/1). Bunun için şirket önce elektronik başvuru yetkilisini yazılı olarak bildirir; Kurum bu yetkiyi beş iş günü içinde tanımlar (m. 12/2). Şirketin ayrıca UETS (Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi) adresi alması zorunludur.
Yönetmelik m. 12/5 ve 12/6'ya göre başvuruda öne çıkan unsurlar şunlardır:
- Teminat: MW başına Kurul kararıyla belirlenen tutarda; üst sınır, Kurumca öngörülen toplam yatırım tutarının %5'ini geçmeyecek şekilde belirlenir. Banka teminat mektubu başvurudan itibaren beş iş günü içinde Kurum evrakına teslim edilmelidir.
- Asgari sermaye: Esas sözleşmede sermayenin toplam yatırım tutarının %5'ine (nükleer ve yerli kömürde %1'ine) artırıldığı gösterilmelidir.
- Önlisans alma bedeli: Yerli doğal kaynak ve yenilenebilir enerji başvurularında bedelin yalnız %10'u tahsil edilir.
- Esas sözleşme: Anonim şirkette payların nama yazılı olduğuna ve hamiline pay çıkarılamayacağına dair hüküm bulunmalıdır.
- Kaynağa özgü belgeler: Rüzgâr ve güneşte saha şirketin mülkiyetindeyse mülkiyet belgesi; hidrolikte DSİ ile Su Kullanım Hakkı Anlaşması veya buna hak kazanıldığını gösteren belge; maden ve jeotermalde kaynak kullanım hakkına ilişkin belge.
- ÇED kararı: Rüzgâr, güneş, hidrolik, jeotermal, biyokütle ve yerli maden dışındaki kaynaklarda ÇED Yönetmeliği kapsamındaki karar başvuruda sunulur.
Teminat, sermaye ve bedel tutarları Kurul kararlarıyla belirlenir ve dönemsel olarak değişir. Başvuru tarihindeki güncel değerleri EPDK'nın internet sitesinden teyit ediniz; bu yazıda tutar verilmemesinin nedeni budur.
Rüzgâr ve güneş başvurularında kapasite neden belirleyicidir?
Rüzgâr ve güneşte başvuru, ancak TEİAŞ'ın ilan ettiği bağlanabilir kapasite ölçüsünde mümkündür. Yönetmelik m. 12/7'ye göre TEİAŞ her yıl 1 Ekim'e kadar bölgesel kapasite raporunu yayımlar; başvuruların alınacağı tarih Kurul kararıyla belirlenir. Aynı bağlantı noktası veya bölgesi için ilan edilen kapasiteden fazla başvuru varsa TEİAŞ yarışma yapar (m. 15/3-ç).
Bu kaynaklarda esas sözleşme hükümleri ve Kurulun istediği bazı belgeler, bağlantı görüşünün kabulünden sonra tanınan doksan günlük süre içinde tamamlanır (m. 12/11). Depolamalı elektrik üretim tesisi başvurularında ise ayrı kurallar ve asgari-azami güç sınırları uygulanır (m. 12/14).
Başvuru EPDK'da nasıl değerlendirilir?
Eksiksiz bulunan başvuru değerlendirmeye alınır ve Kurum, bağlantı ve sistem kullanımı için TEİAŞ'tan ve/veya ilgili dağıtım şirketinden görüş ister (Yönetmelik m. 15/1-2). Bu kurumlar görüşlerini bildirimden itibaren kırk beş gün içinde Kuruma sunar; görüşler on iş günü içinde başvuru sahibine iletilir.
Başvuru sahibi, kendisine bildirilen bağlantı görüşünü kabul ettiğini gösteren taahhüdü veya gerekçeli itirazını on iş günü içinde sunmalıdır; aksi hâlde görüşü kabul etmiş sayılır (m. 15/2-c). Değerlendirmeye alınmanın önlisans almaya hak kazanmak anlamına gelmediği de Yönetmelikte açıkça yazılıdır (m. 15/5).
Rüzgâr ve güneş başvurularında ek bir aşama vardır: başvurular önce kişisel hak itirazı (sahada hakkı etkilenen üçüncü kişilerin itirazı) yönünden incelenir, ardından teknik değerlendirme için Enerji İşleri Genel Müdürlüğüne gönderilir (m. 15/3). Teknik değerlendirmesi uygun bulunan başvurular bağlantı görüşü için TEİAŞ'a veya ilgili dağıtım şirketine iletilir. Bağlantı noktası ve gerilim seviyesini bu kuruluşlar belirler; santral sahası birden fazla bağlantı bölgesine taşıyorsa sahanın yarısından fazlasının bulunduğu bölge esas alınır (m. 15/9-ç).
Önlisans süresi ne kadardır, uzatılabilir mi?
Önlisans süresi, kaynak türü ve kurulu güce göre Kurul kararıyla belirlenir; Yönetmelik m. 9/1 bu sürenin mücbir sebep hâlleri hariç otuz altı ayı geçemeyeceğini düzenler. EPK m. 6/5 ise süreyi yirmi dört ay olarak sınırlar ve Kurula bu süreyi yarısı oranında uzatma yetkisi verir; iki hüküm birlikte 36 aylık üst sınırı ortaya koyar.
Süre, önlisansın üzerinde kayıtlı yürürlük tarihinden itibaren işler (Yönetmelik m. 11). Mücbir sebep (önlenemeyen ve öngörülemeyen olay) hâlinde yükümlülükler, Kuruma yazılı veya elektronik başvuru yapılarak Kurul kararıyla ertelenebilir ya da askıya alınabilir (m. 35/1, 35/4). Başvuruda mücbir sebebin başlangıç tarihi, niteliği ve yükümlülüklere etkisi gösterilmelidir.
19.10.2026 tarihli ve 33405 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle m. 35'e altıncı fıkra eklenmiştir. Buna göre daha önce mücbir sebep kabul edilen bir olay, yatırımın tamamlanmasını engelleyecek biçimde sürekli hâle gelirse artık bu madde kapsamında değerlendirilmez. Uzun süredir ertelemeyle ilerleyen projelerde bu değişikliğin etkisi ayrıca incelenmelidir.
Önlisans süresinde hangi işler tamamlanmalıdır?
Önlisans süresinde şirket, yatırıma başlamak için gereken saha, imar, proje, bağlantı, çevre ve ruhsat işlemlerini bitirmek zorundadır; liste Yönetmelik m. 17/1'de sayılmıştır. Arsa veya arazi edinimi aşamasında tapu devrinde kontrol edilecek hususlar de önem taşır.
- Saha şirketin mülkiyetinde değilse mülkiyet veya kullanım hakkının edinilmesi (m. 17/1-a).
- Nazım ve uygulama imar planı onaylarının kesinleşmesi (m. 17/1-b).
- Ön proje veya kat'i proje onayının alınması (m. 17/1-c).
- Bağlantı anlaşması için TEİAŞ veya dağıtım şirketine başvuru (m. 17/1-ç).
- Yenilenebilir ve yerli kaynaklarda ÇED Yönetmeliği kapsamındaki kararın alınması (m. 17/1-e).
- Yapı ruhsatının veya yerine geçen belgenin sunulması (m. 17/1-f); hidrolik tesislerde bu yükümlülük aranmaz.
- Kaynağa göre DSİ, kaynak kullanım veya TEİAŞ katkı payı anlaşmalarının yapılması (m. 17/1-g).
Rüzgâr projelerinde ayrıca Teknik Etkileşim İzni ile askeri yasak bölgeler ve atış alanlarına ilişkin olumlu görüşler gerekir. ÇED kararı için ilgili kuruma başvuru, önlisans kararının tebliğinden itibaren doksan gün içinde yapılmalıdır (m. 17/2-a).
EPDK üretim lisansı başvurusunda neler sunulur?
Üretim lisansı başvurusu, önlisans yükümlülükleri tamamlanarak ve önlisans süresi bitmeden yapılmalıdır; süresinde başvurmayan şirket yükümlülüklerini tamamlamamış kabul edilir (Yönetmelik m. 20/5). Başvuruda m. 20/6 uyarınca şu unsurlar sunulur:
- Önlisans kapsamındaki m. 17/1 işlemlerinin tamamlandığını gösteren belgeler.
- Kurul kararıyla belirlenen ve toplam yatırım tutarının %10'unu aşmayan teminat (EPK m. 5/7 ile uyumlu).
- Tesisin tamamlanma tarihine kadar süreci gösteren termin programı.
- Lisans alma bedelinin ödendiğine dair belge; yenilenebilir ve yerli doğal kaynaklarda bedelin %10'u tahsil edilir.
- Sermayenin yatırım tutarının %20'sine (nükleer, yerli kömür ve 100 MW'ı aşan YEKA tesislerinde %5'ine) artırıldığını gösteren esas sözleşme.
Kurum değerlendirmesini kırk beş gün içinde tamamlayarak Kurula sunar (m. 23/1). Yükümlülüklerden biri süresinde tamamlanmamışsa başvuru reddedilir; tamamlanmışsa lisans verilir ve şirket unvanı, lisans türü ve süresi Resmî Gazete'de yayımlanır (m. 23/2, 23/4). Lisansa inşaat süresi ve tesis tamamlanma tarihi de işlenir.
EPK m. 5/2-c'ye göre EPDK üretim lisansı en az on, en çok kırk dokuz yıl için verilir. Yönetmelik m. 20/8, m. 17'deki yükümlülüklerin tamamını başvuruda belgeleyen şirkete önlisans almadan doğrudan üretim lisansı başvurusu yapma imkânı da tanır.
Önlisans hangi hâllerde sona erer ve teminat ne olur?
Önlisans; süresi uzatılmazsa süre sonunda, şirketin talebi veya iflası hâlinde kendiliğinden sona erer (EPK m. 6/7). Lisans alınıncaya kadar, Yönetmelikteki istisnalar dışında ortaklık yapısının doğrudan veya dolaylı değişmesi ya da pay devri önlisansın iptaline yol açar (EPK m. 6/3).
Sona erme şirketten kaynaklanmıyorsa teminat iade edilir (EPK m. 6/6); yükümlülükler süresinde tamamlanmazsa teminat irat kaydedilir (gelir olarak alınır). Lisansı iptal edilen şirketin %10 veya daha fazla paya sahip ortakları ve yöneticileri için EPK m. 5/8 üç yıllık başvuru ve ortaklık yasağı öngörür.
Kurul kararlarına karşı idari yargı yolu açıktır. Özel bir süre öngörülmediğinden İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) m. 7 uyarınca dava açma süresi tebliğden itibaren altmış gündür; İYUK m. 11 kapsamındaki itiraz da bu süre içinde yapılmalıdır.
Sık yapılan hatalar
EPDK üretim lisansı başvurularında teminat kaybına yol açan hataların çoğu sürelerle ilgilidir:
- Önlisans süresinin, Kurumun bildirim yazısının tebliğinden başladığını varsaymak; süre önlisans üzerindeki yürürlük tarihinden işler.
- ÇED başvurusu için öngörülen doksan günlük süreyi kaçırmak.
- Lisans alınmadan ortaklık yapısını değiştirmek veya pay devri yapmak.
- Mücbir sebebi süre bittikten sonra ileri sürmek; başvurunun gecikmeden ve belgeli yapılması gerekir.
- Bağlantı görüşüne on iş günü içinde itiraz etmeyip görüşü kabul etmiş sayılmak.
- Teminat iradına ilişkin karara karşı altmış günlük dava süresini kaçırıp sonradan itiraz etmek.
EPDK üretim lisansı süreci, enerji mevzuatının yanında imar, çevre, kamulaştırma ve şirketler hukukunu da ilgilendiren çok aşamalı bir süreçtir; her projenin kaynak türü ve bağlantı durumu farklı sonuç doğurabilir. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut proje için hukuki danışmanlık yerine geçmez. Enerji projelerine ilişkin çalışma alanlarımız için enerji hukuku sayfamızı inceleyebilir, sorularınız için İletişim sayfasını kullanabilirsiniz.
