Lisanssız Elektrik Üretimi: Güç Sınırı ve Başvuru Adımları (2026)

Lisanssız elektrik üretimi, Elektrik Piyasası Kanunu'nun 14. maddesinde sayılan tesislerin EPDK'dan lisans almadan ve şirket kurmadan elektrik üretebilmesidir. Yenilenebilir kaynaklarda genel kurulu güç sınırı Kanun'da bir megavat olarak yer alır; tüketimle aynı noktada kurulan veya bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücüyle sınırlı tesislerde ise farklı kurallar uygulanır.

Başvuru, ilgili dağıtım şirketine (şebeke işletmecisi) elektronik ortamda yapılır ve evrak incelemesi, teknik değerlendirme, bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu ve bağlantı anlaşması aşamalarından geçer. Bu yazıda kurulu güç sınırlarını, başvuru adımlarını ve uygulamada hak kaybına yol açan noktaları Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği (kısaca Yönetmelik) çerçevesinde ele alıyoruz.

Lisanssız elektrik üretimi nedir?

Lisanssız elektrik üretimi, lisans alma ve şirket kurma yükümlülüğünden muaf tutulan üretim faaliyetidir. Bu muafiyet, Elektrik Piyasası Kanunu'nun (6446 sayılı Kanun) 14. maddesinin birinci fıkrasında sayılan tesis türleriyle sınırlıdır. Bu tesislerden biri değilseniz üretim için önlisans ve lisans süreci gerekir.

Kanun'un saydığı başlıca tesisler şunlardır: imdat grupları ve şebekeyle bağlantısı olmayan tesisler, kurulu gücü azami bir megavatlık yenilenebilir enerji tesisleri, belediyelerin katı atık ve arıtma çamuru tesisleri, mikrokojenerasyon ve belirli verimlilikteki kojenerasyon tesisleri ile ürettiği enerjinin tamamını aynı ölçüm noktasında tüketen yenilenebilir tesisler. 2020 ve 2022 değişiklikleriyle sözleşme gücüne bağlı yenilenebilir tesisler de listeye eklenmiştir.

Lisanslı üretimden farkı nedir?

Lisanslı üretimde yatırımcı önce önlisans, ardından üretim lisansı almak için EPDK'ya başvurur ve kural olarak bu faaliyeti bir şirket üzerinden yürütür. Lisanssız üretimde ise önlisans ve lisans alma ile şirket kurma yükümlülüğü bulunmaz; süreç dağıtım şirketi üzerinden yürür. Buna karşılık lisanssız tesis, Kanun ve Yönetmelik'te tanımlanan güç, konum ve tüketim bağlantısı şartlarıyla sınırlıdır.

Bu fark, projenin finansman ve ortaklık yapısını da etkiler. Lisanssız tesiste üretimin bir tüketim tesisiyle ilişkilendirilmesi esastır; üretimi yalnızca piyasaya satmak amacıyla planlanan projeler genellikle lisanslı üretim kapsamında değerlendirilmelidir. Yatırım kararı öncesinde tesisin hangi rejime girdiği netleştirilmelidir.

Lisanssız elektrik üretiminde kurulu güç sınırı nedir?

Genel kural, yenilenebilir kaynaklı tesislerde kurulu gücün bir megavatı aşmamasıdır. Kanun, Cumhurbaşkanına bu üst sınırı kaynak bazında beş katına kadar artırma yetkisi verir. Yönetmelik de sınırı 'bir megavat veya Cumhurbaşkanınca belirlenmiş kurulu güç üst sınırı' olarak ifade eder; uygulanacak güncel üst sınırı EPDK'nın güncel duyurularından teyit ediniz.

Hangi tesislerde üst sınır uygulanmaz?

Yönetmeliğe göre bazı tesis türleri için kurulu güç üst sınırı uygulanmaz. Bunların başında üretimi ve tüketimi aynı ölçüm noktasında olan öz tüketim tesisleri, şebekeyle bağlantısı olmayan tesisler ve verimli kojenerasyon tesisleri gelir. Ancak üst sınırın olmaması sınırsız kapasite anlamına gelmez; tesis yine tüketim ihtiyacına ve şebekenin teknik kapasitesine bağlıdır.

Sözleşme gücüne bağlı tesisler

Belediyeler ve bağlı kuruluşları, sanayi tesisleri ve tarımsal sulama tesisleri, bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücünün iki katına kadar yenilenebilir üretim tesisi kurabilir. Diğer kişiler için sınır, sözleşme gücünün kendisidir. Bu kapsamdaki tesis, tüketim tesisiyle aynı veya farklı ölçüm noktasında kurulabilir.

Üretim tesisi ile tüketim tesisi nerede olmalı?

Kural olarak üretim tesisi ile tüketim tesisinin aynı dağıtım bölgesinde bulunması zorunludur. Sözleşme gücüne bağlı tesislerde ise Yönetmelik, tüketim tesisinin bulunduğu dağıtım bölgesi dışında da üretim tesisi kurulmasına izin verir. Arazi seçimi yapmadan önce bu ayrımın kontrol edilmesi gerekir.

Şebekede yeterli kapasite bulunması hâlinde bir tüketim tesisi için aynı destekleme yapısına sahip birden fazla yenilenebilir üretim tesisi kurulmasına izin verilebilir. Bir kişi ise uhdesindeki her tüketim tesisi için yalnızca bir mikrokojenerasyon tesisi kurabilir. Bu hüküm 2 Nisan 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle yeniden düzenlenmiştir.

Lisanssız elektrik üretimi başvurusu nasıl yapılır?

Başvuru, Kurul kararıyla belirlenen bilgi ve belgelerle birlikte elektronik ortamda ilgili şebeke işletmecisine yapılır. Şebeke işletmecisi, ilgili diğer mevzuattan doğan yükümlülükler hariç, bu listede olmayan bir belgenin eksikliği gerekçesiyle başvuruyu reddedemez. Elektronik ortamda alınan başvurularda belge iadesi yapılmaz.

• Tesis türünü belirleyin: öz tüketim mi, sözleşme gücüne bağlı mı, genel yenilenebilir tesis mi?
• Tüketim tesisinin abone ve sözleşme gücü bilgilerini ve son bir yıllık tüketim verilerini hazırlayın.
• Kurul kararıyla belirlenen belge listesini EPDK ve dağıtım şirketinin internet sayfasından kontrol edin.
• Başvuruyu elektronik ortamda şebeke işletmecisine yapın; aynı yere aynı kişi adına mükerrer başvuru yapmayın.
• Evrak ve teknik değerlendirme sonuçlarının ilan edildiği internet sayfasını düzenli takip edin.
• Olumlu sonuç hâlinde süresi içinde çağrı mektubu talebinde bulunun ve proje onay sürecini başlatın.

Başvuru sırasında kurulu güç değiştirilebilir mi?

Başvuru sahibi, başvurduğu ay içinde kurulu güç değişikliğini yazılı olarak talep edebilir. Bu durumda değişiklik talebinin tarihi başvuru tarihi sayılır ve yeni güce göre gereken belgeler başvuruya eklenir. Ay geçtikten sonra yapılacak değişiklikler ise farklı kurallara tabidir.

Başvuruda kullanılacak ve niteliği gereği şebeke işletmecisinden edinilebilecek veriler yazılı olarak istenirse, şebeke işletmecisi bunları üç işgünü içinde yazılı olarak verir. 2026 değişikliğiyle ayrıca, başvuru sonuçlanmadan aynı kişinin aynı yere ikinci bir başvuru yapması yasaklanmıştır; önceki başvurudan vazgeçilirse yeni başvuru mükerrer sayılmaz.

Başvuruyu kim değerlendirir?

Başvurular, şebeke işletmecisi bünyesinde kurulan bir komisyon tarafından evrak ve teknik yönden incelenir. Dağıtım şirketlerindeki komisyon TEİAŞ, TEDAŞ ve ilgili şebeke işletmecisinin birer temsilcisinden oluşur ve oy çokluğuyla karar alır; komisyon başkanı TEİAŞ temsilcisidir.

Başvuruyu alma, değerlendirme ve sonuçlandırma yetkisi şebeke işletmecisine aittir. Bu nedenle başvurunun kabulü talebiyle doğrudan EPDK'ya başvurmak, Danıştay uygulamasında sonuç doğuran bir yol olarak görülmemiştir.

Teknik değerlendirme nasıl yapılır ve ne kadar sürer?

Eksiksiz olduğu tespit edilen başvurular, evrak yönünden değerlendirmenin yapıldığı ayı izleyen ayın yirmi günü içinde teknik yönden değerlendirilir. TEİAŞ'ın arıza akım limitinin veya trafo merkezindeki transformatör gücünün aşıldığını bildirdiği başvurular teknik değerlendirme yapılmaksızın reddedilir. Başvurular trafo merkezlerine göre sınıflandırılır ve bağlantı noktası esas alınarak incelenir.

Güneş ve rüzgârda öncelik sırası

Aynı bağlantı noktasında kapasite yetersizse rüzgâr ve güneş başvurularında Yönetmelik'teki öncelik kriterleri sırasıyla uygulanır. Kriterlerin tamamını sağlayan birden fazla başvuru varsa başvuru tarihi sıralamaya esas alınır.

• Üretim tesisinin, ilişkilendirileceği tüketim tesisiyle aynı ölçüm noktasında olması,
• Başvuru sahibinin son bir yıllık tüketim miktarının (veya öncelik değerlendirmesine esas tüketim miktarının) daha yüksek olması,
• Bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücünün daha yüksek olması,
• Başvuru sahibinin daha önce olumlu bağlantı görüşü almış bir başvurusunun bulunmaması.

Değerlendirme sonuçları, değerlendirme tarihini izleyen işgünü içinde şebeke işletmecisinin internet sayfasında yayımlanır. Başvuru sahibine üç işgünü içinde yazılı bildirim yapılır; ret hâlinde bildirimde ret gerekçesine ve teknik değerlendirmeye yer verilir.

Çağrı mektubundan sonra hangi süreler işler?

Bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu tebliğ edilen kişiye, tebliğ tarihinden itibaren bir yıl süre verilir. Bu süre içinde üretim tesisi ve varsa bağlantı hattı projesinin Bakanlığa veya Bakanlığın yetkilendirdiği kuruma onaylatılması zorunludur.

Proje onayı ve hidrolik tesislerde su kullanım hakkı anlaşması süresinde ve eksiksiz sunulursa, şebeke işletmecisi otuz gün içinde bağlantı anlaşması imzalamakla yükümlüdür. Belgeler bir yıllık süre içinde sunulamazsa bağlantı anlaşması imzalama hakkı kaybedilir.

Pay devri ve ihtiyaç fazlası enerji

Kanun'un genel bir megavat sınırına giren rüzgâr ve güneş tesislerinde, başvuru tarihinden tesislerin tamamının geçici kabulüne kadar, Kurul'un belirlediği istisnalar dışında pay devri yapılamaz. Pay devri yapılırsa bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu iptal edilir.

İhtiyacın üzerinde üretilip sisteme verilen elektrik, görevli tedarik şirketi aracılığıyla YEKDEM (Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması) kapsamında değerlendirilir. Satışa ve mahsuplaşmaya ilişkin işlemlere, bildirimden itibaren üç işgünü içinde görevli tedarik şirketi veya toplayıcıya itiraz edilebilir.

Başvuru reddedilirse ne yapılabilir?

Önce ret gerekçesinin evrak eksikliğine mi, şebeke kapasitesine mi yoksa öncelik sıralamasına mı dayandığı belirlenmelidir. Gerekçe, Yönetmelik gereği yazılı bildirimde yer almak zorundadır ve izlenecek yol bu gerekçeye göre değişir.

İdari yargıda dava açma süresi, özel kanunda ayrı süre yoksa yazılı bildirimden itibaren altmış gündür (İYUK m. 7). Ancak dağıtım şirketinin işleminin idari işlem sayılıp sayılmayacağı ve görevli yargı yeri, somut işleme göre değerlendirilmelidir. Bu nedenle ret bildiriminin tebliğ tarihini kayıt altına almak önemlidir.

Kapasite yetersizliğine dayanan retlerde, aynı trafo merkezi için sonraki aylarda ilan edilecek kapasiteler ve farklı bir bağlantı noktası seçeneği değerlendirilebilir. Evrak eksikliğine dayanan retlerde ise eksik belgenin gerçekten Kurul kararındaki listede yer alıp almadığı kontrol edilmelidir; listede olmayan bir belge gerekçesiyle başvuru reddedilemez.

Sık yapılan hatalar

• Tesis türünü yanlış belirleyip başvuruyu uygun olmayan bent kapsamında yapmak.
• Üretim ve tüketim tesisinin aynı dağıtım bölgesinde olması şartını kontrol etmeden arazi kiralamak.
• Sonuç ilanlarını takip etmeyip çağrı mektubu için öngörülen başvuru süresini kaçırmak.
• Bir yıllık süre içinde proje onayını tamamlamayarak bağlantı anlaşması hakkını kaybetmek.
• Geçici kabulden önce şirket paylarını devrederek çağrı mektubunun iptaline yol açmak.
• Ret bildiriminin tebliğ tarihini kaydetmeyip dava süresini belirsiz bırakmak.

Lisanssız elektrik üretimi, doğru tesis türü ve zamanında atılan adımlarla öngörülebilir bir süreçtir; ancak Yönetmelik 2025 ve 2026 yıllarında da değiştirilmiştir ve her başvuruda güncel metnin kontrolü gerekir. Proje öncesi hukuki yol haritası için enerji hukuku hizmet kapsamımızı inceleyin; diğer yazılarımız için çalışmalarımız sayfasına, sorularınız için İletişim sayfasına göz atabilirsiniz.